Trước đây, Hedge Academy (https://www.facebook.com/hedgeacademyvn) đã viết về cơ chế bơm tiền và đặc trưng của nó ở Việt Nam, trong đó chủ yếu tác động vào Velocity (tốc độ lưu thông tiền tệ) hơn là Money Base (cơ sở tiền tệ). Nếu chưa đọc, bạn có thể tham khảo bài viết cũ tại đây.

Hiện tại, với những thông tin mới về việc tái cấp vốn, câu hỏi đặt ra là cơ chế này sẽ vận hành ra sao và ảnh hưởng như thế nào trong ngắn hạn và dài hạn?

1. Cách bơm tiền của Mỹ (US - Money to System)

Ở Mỹ, việc bơm tiền chủ yếu thông qua QE (Quantitative Easing - nới lỏng định lượng) và hút tiền thông qua QT (Quantitative Tightening - thắt chặt định lượng). Thâm hụt ngân sách khổng lồ của UST (U.S. Treasury - Kho bạc Mỹ) sẽ xử lý phần còn lại.

Cách làm này đưa tiền trực tiếp vào Money Base (cơ sở tiền tệ). Với hệ thống tài chính không có giới hạn về vốn (CAR - Capital Adequacy Ratio: tỷ lệ an toàn vốn) hoặc thanh khoản (Liquidity - thanh khoản), tiền được bơm vào rất nhanh nhưng khi rút ra thì mất nhiều thời gian hơn.

Ví dụ, Fed (Cục Dự trữ Liên bang Mỹ) đã bơm tiền từ đầu năm 2020 đến giữa năm 2022, nhưng từ giữa năm 2022 đến nay vẫn đang hút tiền về. Lượng tiền bơm ra khoảng 5.000 tỷ USD, nhưng đến hiện tại mới hút lại được hơn 2.000 tỷ USD.

Nhân tiện, Dot-plot (biểu đồ dự báo lãi suất của Fed) cũng chỉ đáng tin như những lời hứa từ các broker (nhà môi giới) ở Việt Nam. Sau COVID-19, các Forward Guidance (định hướng chính sách tương lai) của Fed kéo dài lê thê, nhưng tính chính xác thì…

2. Cách bơm tiền của Việt Nam (VN - Money In System)

Do đặc trưng hệ thống tài chính Việt Nam, trong đó tăng trưởng cung tiền chủ yếu là nội suy (ước lượng bên trong hệ thống), nên tái cấp vốn sẽ có tác động rất giống với cách Mỹ bơm tiền. Nó tương tự như gói BTFP (Bank Term Funding Program - Chương trình tài trợ ngân hàng có kỳ hạn) của Fed, nhưng ở Việt Nam điều kiện còn ưu đãi hơn:

• Lãi suất 0%
• Kỳ hạn không giới hạn

Dù việc cho vay tái cấp vốn vẫn cần một số điều kiện, nhưng về bản chất, nó vẫn làm gia tăng Money Base (cơ sở tiền tệ).

Tác động ngắn hạn

Như cam kết của Thủ tướng, lãi suất sẽ giảm. Nếu toàn bộ hệ thống có giới hạn khoảng 130.000 tỷ VND, nhưng lượng tái cấp vốn mới chỉ khoảng 30.000 tỷ VND, thì đây là khoản vay lãi suất 0%, lại không tính vào cấu trúc tài chính.

Điều này chẳng khác gì chính sách "helicopter money" (bơm tiền trực tiếp vào nền kinh tế). Việc bù đắp cho công chức rời khỏi hệ thống cũng giống như một dạng helicopter money.

Hệ quả dài hạn

Lịch sử cho thấy, những nước bơm quá nhiều tiền vào hệ thống tài chính thường không có kết cục tốt đẹp trong dài hạn. Không lạm phát (inflation), thì cũng sẽ đình lạm (stagflation - lạm phát kèm suy thoái kinh tế).

Tuy nhiên, Việt Nam có thể khác. Nếu chính phủ có những cách xử lý hợp lý, thì bong bóng có thể được kiểm soát mà không cần bơm thêm tiền vào hệ thống lúc này.

Tác động lên USD

USD hiện tại vẫn đang có hỗ trợ mạnh, nên có thể tận dụng thời điểm này. Tuy nhiên, cần cẩn trọng vì DXY (Dollar Index - Chỉ số sức mạnh của USD) hiện tại (103 điểm) đang bị đánh giá undervalue (dưới giá trị thực). Phân tích cụ thể sẽ đề cập sau.