Hai tháng trước, mình đã viết một note (ghi chú) về tỷ giá, phân tích những vấn đề cần lo lắng. Note đó vẫn còn nguyên giá trị, và về mặt “dự báo”, chắc chắn có luận điểm hơn mấy kiểu nửa vời như “tỷ giá tăng do carry trade (giao dịch chênh lệch lãi suất)” hay “do giá vàng”. Đây là note thời điểm đó:
Cách đây hơn 1 tháng, mình đã note rằng tỷ giá sớm muộn sẽ quay lại mức đỉnh 24,600 do swap (hợp đồng hoán đổi) quá âm, chấp mọi thể loại tail risk (rủi ro đuôi – rủi ro cực đoan) và long USD (giữ vị thế mua USD) là trạng thái hợp lý lúc đó. Mình cũng recommend (khuyến nghị) đến 24,600 rồi tính tiếp. Link đây:
https://shorturl.at/oJV05
Từ đó đến giờ, swap còn âm hơn, và tỷ giá tăng cao hơn. Tính ra, mới đầu năm mà tỷ giá đã tăng gần 1% – một con số thú vị ngay đầu năm. Dù vậy, trong năm còn nhiều dòng tiền có thể tác động. Nhưng liệu đây có phải trigger point (điểm kích hoạt) mà ta từng thấy trước đây của outflow (dòng tiền ra)? Thanh khoản thị trường giảm mạnh và thị trường chứng khoán sụt giảm? Câu trả lời hiện tại khá khó. Cùng xem xét và so sánh nhé.

[TÍCH CỰC]
Quay lại năm 2022, sự suy giảm cung tiền ngoại suy (exogenous money supply) và khủng hoảng thanh khoản liên quan TPDN (trái phiếu doanh nghiệp) thời điểm đó – với các event risk (rủi ro sự kiện) như VTP (VinGroup), THM (Thủ Đức House) – đóng vai trò lớn trong hệ thống, không chỉ đơn giản là outflow.
Hơn nữa, cung tiền nội suy (endogenous money supply) lúc đó rất tệ. FED (Cục Dự trữ Liên bang Mỹ) đang tăng lãi suất mạnh, mỗi bước 0.75%, khiến hệ thống khó adjust (điều chỉnh) kịp. Đầu năm 2022, còn rục rịch sửa đổi NĐ65 (Nghị định 65/2022 về phát hành trái phiếu), buộc hệ thống quay lại ôm TPDN.
Tỷ giá tăng năm 2022 sau khi swap âm còn được “hỗ trợ” bởi chính sách sell FW (bán hợp đồng kỳ hạn) USD của SBV (Ngân hàng Nhà nước) lúc đó. Chưa hết, giữa cơn khát thanh khoản, SBV còn gọi bank (ngân hàng) lên, yêu cầu thay đổi LDR (Loan-to-Deposit Ratio - tỷ lệ cho vay trên tiền gửi) theo hướng ít phụ thuộc TT2 (thị trường 2 – thị trường liên ngân hàng). Nghe mà thấy mệt!
Nên nhìn lại, lúc đó swap âm, cung tiền nội suy tệ, chỉ cần tiền đi ra là thiếu ngay. Nhưng nhìn tích cực, bối cảnh giờ đã khác. Hệ thống đang có nhiều tiền, sẵn sàng funding (huy động vốn) diện rộng.

[TIÊU CỰC]
Dù vậy, phải khẳng định: đầu năm mà tỷ giá tăng chẳng phải điều tốt lành. Sau một năm BOT (Balance of Trade - cán cân thương mại) thặng dư khủng (chủ yếu do giảm nhập khẩu), nếu PMI (Purchasing Managers’ Index - chỉ số quản lý thu mua) tăng thì phải tăng nhập khẩu. Điều này có thể đẩy tỷ giá lên.
Hơn nữa, chưa đến thời điểm FED pivot (điểm xoay – thay đổi chính sách lãi suất), thậm chí chưa chắc pivot vào Q3 (quý 3), nên swap sẽ âm nặng đến lúc đó, tạo áp lực tỷ giá.
Nhưng liệu tỷ giá tăng đến mức SBV phải bán USD để thu hẹp cung tiền ngoại suy? Hiện tại chưa có gì khẳng định. Chưa đến Tết, mùa kiều hối (remittance) chưa về, nên khó nói. Chỉ biết đây là thời điểm nhạy cảm cho tỷ giá, nhất là khi swap quá âm. Ngoài flow (dòng tiền), cung tiền nội suy cũng ảnh hưởng lớn đến tỷ giá.

[KẾT LUẬN]
Kết luận này giống note trước: tỷ giá tăng không nhất thiết khiến thị trường thiếu tiền, vì cung tiền nội suy khá dồi dào. Nhưng tỷ giá tăng gần như là tất yếu sau một năm BOT thặng dư do giảm nhập khẩu quá lớn.
Nên nhìn chung, các thị trường vẫn có tiền, và tỷ giá có thể tăng mạnh hơn nữa. Mức độ SBV can thiệp rơi vào khoảng 25,000. Còn cả một quãng trước khi đến mức đó, nên cứ bình tĩnh, không vội vàng, cũng không quá lo lắng.