Phó Thống đốc nói: “Sẽ kiểm tra các ngân hàng lãi suất cao”.
Mình từng phân tích rằng SBV (Ngân hàng Nhà nước) quá chậm chạp trong việc thay đổi chính sách và cực kỳ yếu trong công tác FWD Guide (hướng dẫn trước) cũng như dự đoán flow (dòng tiền), dẫn tới các chính sách sai lầm năm 2022, mà sai nhất chắc chắn là bán USD Fwd (hợp đồng kỳ hạn USD). Đến năm 2024, SBV bắt đầu lặp lại một trong những sai lầm điển hình: quá chậm thay đổi – từ chậm bán USD, chậm tăng lãi suất, gần như cái gì cũng chậm. Chính sách hiện tại của SBV dường như chỉ nhằm giữ mức thanh khoản không thay đổi ở TT2 (thị trường liên ngân hàng). Hiện tại, Bill Outstanding (tổng dư nợ giấy tờ có giá) là 127 nghìn tỷ, OMO (Open Market Operations - nghiệp vụ thị trường mở) = 0. Dự kiến bán USD thêm 5 tỷ USD (5 tỏi) để xử lý lượng dư này, rồi tính tiếp.

Quan ngại quá! Có rất nhiều nguyên nhân khiến lãi suất tăng ở TT1 (thị trường 1 - thị trường bán lẻ), và nguyên nhân này là khách quan, không phải chủ quan. Một trong những nguyên nhân khách quan quan trọng nhất là chuyện bán USD.
Key driver (yếu tố quyết định) cho lãi suất ở TT1 là lượng tiền và tín dụng. Bán USD làm lượng tiền giảm xuống, trong khi tín dụng làm kỳ hạn tiền tăng lên, tăng duration mismatch (không khớp kỳ hạn), từ đó lãi suất phải tăng.
Thống đốc phát biểu như vậy đủ hiểu SBV đang cho rằng nguyên nhân lãi suất tăng ở một vài bank là “chủ quan”, chứ không phải do công tác điều hành. Quả là đáng quan ngại khi vấn đề bị đẩy về phía hệ thống sau câu phát biểu này. Mình từng dạy rằng tác động ngoại suy (exogenous) luôn nhanh hơn nội suy (endogenous), và vẫn là key (then chốt), trong khi nội suy liên quan thể chế, lâu hơn và mất thời gian hơn. Giờ 140 nghìn tỷ USD (140k bio) đã rút ra khỏi hệ thống, nội suy có cân lại bằng trời cũng khó, chưa kể tác động nội suy còn áp lực ngược lên tỷ giá nữa.

TÓM LẠI: Hà Nội nên vội, không chỉ riêng SBV. Như thế này, sau nhiều lần cảnh báo, mình có cảm giác SBV cứ tý tý nâng 0.25 cho cái hành lang hẹp của họ, mà mình còn không thèm theo dõi nữa. Chủ yếu là để admin im miệng mấy hôm thôi!