Thành thực mà nói, mình nghĩ nên phê phán một chút về việc nâng tầm CFA (Chartered Financial Analyst - chứng chỉ phân tích tài chính) một cách quá đáng trong điều kiện hiện nay. CFA cũng giống như bao chứng chỉ “nghề” khác, nó không đảm bảo rằng học xong là có “nghề”, mà chỉ đảm bảo bạn có kiến thức cơ bản để làm “nghề”.
Bạn nhìn chung hoàn toàn không cần kiến thức “nghề” này, như trong một case (trường hợp) ngay dưới. Mình đã gặp và phê phán quá nhiều trường hợp chỉ cần có cái mác CFA là đi phát biểu lung tung. Vậy nhìn chung, CFA được cái gì?

[Giá trị cốt lõi về kiến thức]
Đầu tiên, CFA là chứng chỉ về tài chính và là chứng chỉ phổ quát về các khía cạnh của finance (tài chính). Mình từng học cả 4 chứng chỉ (CFA, FRM, CMT, ACCA), và nếu đứng trên góc độ phổ quát – tức kiến thức tổng quát về tài chính – CFA bao trùm gần hết những gì người ta đang làm với tài chính, từ các môn học bổ trợ cho phân tích (Econ - kinh tế, FRA - phân tích báo cáo tài chính, CF - dòng tiền, Quant - định lượng) đến các môn học về sản phẩm tài chính (Equity - cổ phiếu, Fixed Income - thu nhập cố định, Derivative - công cụ phái sinh…). Nói không ngoa, học CFA là học chung về tài chính.
Nếu bạn là sinh viên, mình khẳng định luôn: chương trình đại học ở Việt Nam chưa đủ để cover (bao quát) toàn bộ kiến thức CFA, và đại học còn có quá nhiều phần bị học lặp lại. Ví dụ, mình học đại học chuyên ngành tài chính, không nhớ nổi đã học bao nhiêu lần về Time Value of Money (giá trị thời gian của tiền), nhưng các môn như Fixed Income hay Derivative của CFA lại có cách tiếp cận hoàn toàn khác. Từ góc độ giảng viên, mình khẳng định CFA dạy logic và xúc tích hơn chương trình đại học.
Nhưng như hình đầu, CFA không dạy nhiều về bank (ngân hàng) – có dạy nhưng cực kỳ ít, cũng không đào sâu về mô hình rủi ro hay risk management (quản lý rủi ro) kỹ lưỡng. Nên nếu bạn học CFA để vào bank làm risk hay treasury (quản lý tài chính), chắc chỉ được mỗi định nghĩa. Nói chung, CFA thiếu hụt kiến thức lý thuyết khá nhiều, nhưng vẫn là nền tảng ở đâu đó.

[Giá trị về mặt FAIR-TRUST (công bằng và tin cậy)]
Cái hay của CFA hay FRM là học là thi. Trượt thì mất tiền. Ngày xưa thi CFA không khác gì thi đại học: 1 năm 1 lần, trượt thì thi lại, không có miễn mỏng gì hết. Nên nó fair (công bằng), không học tủ, không học lệch, không có chuyện học 1 tuần cày xuyên đêm cho một môn rồi quên luôn, vì nó có 3 level với nỗi ám ảnh nếu không xong nhanh thì năm sau lại đổi đề. Nói đến đây, thấy mấy thằng trên mạng bán tài liệu leak (rò rỉ) từ Hedge Academy từ đời nào rồi vẫn đi lùa gà, đúng là hề quá!
Nói chung, CFA chứng tỏ bạn học thi đàng hoàng, không phao, không tủ, giống thi đại học ngày xưa. Trượt thì năm sau thi lại.

[Giá trị về mặt tuyển dụng, công việc]
Mình thấy có mấy comment kiểu: “Ờ, thằng này học CFA đánh chứng thất bại”, “thằng này học nhưng không bằng”, hay ông nào sáng tạo ra chứng chỉ CGBA bảo học CFA toàn không qua thử việc chỗ quỹ ông ta tạo. OK, cái này hoàn toàn đúng, nhưng:

• CFA không dạy người ta đánh chứng (giao dịch chứng khoán), CFA dạy phân tích có logic (diligence and reasonable basis - sự chăm chỉ và cơ sở hợp lý).
• CFA không dạy đi làm, thái độ, kính trên nhường dưới (ví dụ thái độ của admin như… thì thất nghiệp là đúng), CFA chỉ dạy kiến thức.
  Mọi người cân nhắc học CFA là cân nhắc học KIẾN THỨC CHUẨN HÓA VÀ PHỔ QUÁT. Còn nếu muốn học các kỹ năng trên để xin việc, CFA chưa dạy. Từ góc độ tuyển dụng, CFA chắc chỉ qua vòng CV, chứng tỏ thằng này… có học.

[Giá trị với sinh viên]
Mình là thế hệ thứ 2-3 gì đó, không phải đầu tiên, đi học CFA khi còn là sinh viên. Với mình lúc đó, CFA giống như thẻ vào ngành và xin việc ngoan. Giờ các bạn sinh viên có điều kiện hơn, giỏi hơn, nên thấy CFA bình thường là đúng, chứ hồi xưa mình còn thấy nó khó hơn kiến thức đại học một chút.
Nói vậy nghĩa là CFA không khó, không phải kiểu học cái gì đó thật khó để chứng minh mình giỏi, mà là cách để biết mình “thích” cái gì, để đi sâu hơn vào sở thích. Đây cũng là lý do giảng viên CFA phải đi làm mảng liên quan mới được dạy – họ là cầu nối từ học viên đến thực tế công việc. Nếu có thể, mọi người nên đọc bài này: https://www.facebook.com/hedgeacade.../posts/950708022156055