Part I dừng lại ở việc kết luận rằng nền kinh tế đang có rất nhiều tiền (chúng ta có thể quay lại giả định này ở Part III). Nhưng nếu Fed (Cục Dự trữ Liên bang Mỹ) hạ lãi suất, thì điều đó liên quan thế nào đến Việt Nam?

Mình luôn cực lực phản đối việc link (liên kết) 1:1 tuyến tính những chuyện bên kia biên giới với bên này biên giới, rồi áp dụng 1:1 vào thị trường chứng khoán. Nên chúng ta chỉ nên tập trung vào những gì đã được chứng minh là có liên quan trực tiếp. Tất cả những gì liên quan trực tiếp giữa việc Fed hạ lãi suất và Việt Nam chỉ là Flow (dòng tiền - tỷ giá) và Swap (COF - chi phí vốn) mà thôi. Cụ thể như sau:

1. Flow (Tỷ giá)
Nói chung, Flow đã tăng liên tục trong khoảng 1 tháng nay, khiến tỷ giá giảm mạnh, rất mạnh, đến mức SBV (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam) đã đạt KPI (chỉ số hiệu quả) luôn rồi. Từ mức 25,450, tỷ giá giảm về 24,810, tức chỉ tăng 2% (nhưng SBV lại mất 6 tỏi USD, nói chung là Cost - chi phí không tương xứng với benefit - lợi ích lắm).
Mà tỷ giá giảm là gì? Bản chất của tỷ giá giảm là tăng trưởng trong cung tiền ngoại suy, nghĩa là bảng cân đối của toàn bộ nền kinh tế có thêm nhiều tiền hơn ở phần Liability (nợ phải trả). Điều này khuyến khích và đương nhiên làm giảm áp lực lên lãi suất tiền VND. Đây rõ ràng là điều tốt, chẳng có gì đáng nói.
Nhưng vấn đề là Flow này sẽ tiếp tục đến khi nào? Và tác động dài hạn của việc lãi suất VND rẻ đến nền kinh tế là gì? Đó là giá tài sản tăng, chứ còn gì nữa. Nhưng tài sản là tài sản gì? Ở Việt Nam thì cũng nhiều, thường là nhà ở, cổ phiếu, những tài sản traditional (truyền thống) là chính.

2. Swap (COF)
Phải khẳng định luôn, COF (Cost of Funds - chi phí vốn) của VND hiện tại thấp (Swap 1M -0.9%, còn 1Y -0.6%), bất chấp vài tháng gần đây báo đài đăng tăng lãi suất (nguyên nhân trực tiếp là từ 6 tỏi USD bên trên). Nên nói chung, dù Fed có hạ lãi suất, cũng chỉ khiến lãi suất rẻ hơn một chút mà thôi. Về dài hạn thì cũng tốt, nhưng khổ cái là lãi suất rẻ để làm gì? Tín dụng thì không tăng, mà có tăng thì phần lớn cũng đổ vào BĐS (bất động sản), những tài sản mà dễ nhận ra việc tăng trưởng nóng là không nên lắm. Nên nếu COF quá thấp, thì sẽ giống năm 2023 thôi, nhưng tiền nhiều vẫn hơn là không có tiền, thiếu thanh khoản.
Ấy là chưa kể, ngay sau Jackson Hole (hội nghị kinh tế thường niên tại Mỹ), SBV cut (cắt giảm) luôn bill (giấy tờ có giá), lượng tiền giờ bắt đầu cao lên trông thấy. Swap ON (qua đêm) đã về -1%, và 1Y (1 năm) cũng âm tương đối. Liệu có thể âm lâu không thì chưa rõ. Nhưng Admin nghĩ, con game (chiến lược) này của SBV vẫn mạo hiểm. Thà vẫn call (phát hành) T-bill (trái phiếu ngắn hạn) với lãi suất hạ thì dễ trở tay hơn.

Tóm lại: Fed hạ lãi suất nghe thì đẹp đấy, ít nhất là với bảng cân đối của toàn bộ thị trường Việt Nam.

[Nhưng]
Ngay khi dừng call bill, tỷ giá bắt đầu tăng trở lại, lên 24,880. Chứng tỏ tỷ giá hiện tại rất nhạy cảm. Và nếu bất kỳ hành động nào chậm hơn kỳ vọng, thì khả năng lại có mấy cú giật liên hồi. Vậy thì rất khó để nói market (thị trường) có một Flow thực sự dài hạn. Nên giả sử nhé, nếu vài ngày nữa, vì lý do nào đó mà tỷ giá tăng, thị trường bỗng dưng cạn thanh khoản do không có Flow, chứng khoán hạ, thì cũng đừng đổ mấy lý do “củ chuối” kiểu “Thị trường đã phản ánh”. Nghe nó chuối lắm.