Nói chung chính sách vĩ mô thì luôn có 2 mặt, chỉ là return (lợi ích thu được) có lớn hơn COF (Cost of Funding – chi phí vốn) không thôi.

Mặc dù nó tạo ra sự vô lý và tràn đầy nghịch lý, nhưng cái hay của TT22 (Thông tư 22 – quy định các giới hạn, tỷ lệ an toàn) lại chính là việc nó tạo ra sự bất đối xứng trong thanh khoản, vô tình tạo cho hệ thống một rào cản và điểm nghẽn ngay tại chiếc nút cổ chai: Big4 (4 ngân hàng quốc doanh lớn).

Ai học macro của Hedge Academy cũng hiểu cấu tạo thanh khoản của hệ thống được nắm giữ ở chiếc nút cổ chai này. Big4 không thể làm gì nhiều với TGKB (tiền gửi Kho bạc Nhà nước), chỉ có thể offer (chào vốn / cho vay ra liên ngân hàng), tới lúc cần thì chỉ có bid lại (đi vay lại trên liên ngân hàng). Nghe thì rất “ảo”, nhưng đó lại là sự thật.

TT22 tạo ra một nghịch lý thanh khoản:
“Thừa tiền, thiếu tỷ lệ.”

Ngược lại, các bank còn lại trong hệ thống cũng rơi vào nghịch lý: thừa tiền ngắn hạn nhưng thiếu nguồn dài hạn.

Nói chung nếu “cởi” hết cả ra thì lại gặp constrain (ràng buộc) tỷ giá, nên nhìn chung cần phải căn chỉnh rất kỹ. Nhưng điều buồn cười là SBV thường chọn cách xử lý kém hiệu quả nhất khi mọi thứ đã rồi.

Thôi thì nghịch lý này tồn tại hơn 10 năm qua, và hệ thống cũng tạo được một dạng cân đối trong chính sự bất cân đối đó.

Cái hay của TT22 hiện tại là nó tạo động lực để các bank tập trung vào tín dụng.

Tức là nếu kiểm soát tín dụng tốt thì thế nào cũng sẽ có GAP (khoảng chênh lệch tài sản – nguồn vốn) và nguồn cho bank với cơ chế nút cổ chai tại Big4.

Nên tín dụng mới là yếu tố quan trọng, còn thanh khoản thì khi tín dụng ổn định, thanh khoản mới ổn định theo.

Quay lại thì Basel (bộ chuẩn quốc tế về quản trị ngân hàng) không tư duy như TT22, nên về dài hạn chuyển sang Basel là hợp lý.

Nhưng “nước xa không cứu được lửa gần”, vẫn là phải điều chỉnh TT22 trước rồi mới tính tiếp được.