OK, chúng ta đến với phần tiếp theo trong chuỗi bài phân tích về việc nếu Fed (Cục Dự trữ Liên bang Mỹ) hạ lãi suất thì thị trường chứng khoán sẽ ra sao. Như đã đề cập ở 2 phần trước, phần này sẽ đi vào những assumptions (giả định) quan trọng đã bị ẩn đi và bối cảnh của lần hạ lãi suất này.

1. Link giữa vĩ mô và thị trường chứng khoán
Nhìn chung, cái link (liên kết) mà mình hay nhắc giữa vĩ mô và thị trường chứng khoán được diễn tả qua General Liquidity (thanh khoản tổng quan), bao gồm cung tiền nội suy (Endogenous MS) và cung tiền ngoại suy (Exogenous MS). Đại khái là nếu market (thị trường) chung có nhiều tiền, việc chuyển từ liquid-asset (tài sản thanh khoản) sang risky-asset (tài sản rủi ro) sẽ rất dễ dàng, và về dài hạn, nó sẽ đẩy giá chung của toàn bộ tài sản tăng lên.
Ở các phần trước, chúng ta đã kết luận rằng việc Fed hạ lãi suất chắc chắn có lợi về dài hạn cho cân đối nói chung. Tuy nhiên, General Liquidity không thể giải quyết vấn đề prefer (ưu tiên) trong tài sản, ví dụ tại sao không mua risky-asset (như chứng khoán) khi chi phí giảm.
Tóm lại, việc Fed hạ lãi suất chắc chắn có lợi cho cân đối của Việt Nam, nhưng chưa chắc phần lợi này tác động vào chứng khoán, kiểu như myth (huyền thoại) rằng lãi suất thấp sẽ lấy tiền đi mua chứng khoán ấy.

2. Thị trường sẽ chấp nhận mọi giả định về chi phí vốn và hợp lý hóa kỳ vọng dù nó là gì
Cái này hơi khó hình dung. Nhưng đại khái nó giống như bạn mua chứng khoán Mỹ vậy. Các nhóm cổ phiếu “Magnificent 7” (7 cổ phiếu lớn của Mỹ) tăng giá và tìm mọi lý do để hỗ trợ vấn đề tăng giá này, từ việc tạo ra AI, cuộc chiến xe điện, bla bla. Nói chung, tiền nhiều quá thì chả có fundamental (nền tảng cơ bản) gì cả, tất cả chỉ để hợp lý hóa lượng tiền đẩy vào mà thôi. Định giá chỉ là con số đưa ra để cho ra một giá trị “hợp lý” nào đó. Dù những kỳ vọng này có vẻ điên rồ, nhưng gần như chẳng ai quan tâm khi giá tăng. Giá tăng thì kỳ vọng nào chẳng hợp lý.
Tương tự ở Việt Nam, ta thấy một vài kiểu kỳ vọng cơ bản về nhóm ngành chưa cải thiện (BĐS, thép…), nhưng giá cứ lên là hợp lý chuyện cải thiện hết.
Tóm: Tóm lại của phần này là nếu có nhiều tiền hơn và thị trường chứng khoán tăng, thì thể nào cũng hợp lý.

[Bối cảnh]
Chỗ này phải nói thêm vì sao người ta bảo khi lãi suất Fed hạ thì thị trường lại đi. Cụ thể, phải xét các context (bối cảnh) của các lần hạ trước:

• 2008-2009: Khỏi nói, đang khủng hoảng, trước khi hạ thì thị trường cũng đã đi rồi.
• 2019: Cái bối cảnh này gần giống hiện tại nhất, tức là kết thúc một quá trình Normalization (bình thường hóa - sẽ phân tích rõ hơn).
• 2020: Cũng khỏi nói nốt vì Covid.
  Nói chung, nếu so sánh thì 2019 tương đồng trong việc so sánh hơn nhiều, bao gồm Trade-War (chiến tranh thương mại) tiếp diễn, kết thúc quá trình thu hẹp cân đối, áp lực suy thoái… Nói chung, 2019 có bối cảnh gần giống 2024.
  Vậy với bối cảnh như vậy, thực tế từ giữa 2019 đến cuối 2019, trước Covid, thị trường, cụ thể là S&P (chỉ số S&P 500), tăng khá đẹp, không có gì xấu. Cụ thể, S&P trong khoảng thời gian này tăng từ 2,800 lên khoảng 3,300, tức gần 20%.

[Nhưng]
Lại nói về bối cảnh hiện tại. 2019 thực ra không quá đau đầu với các vấn đề Trade-War như hiện tại, bởi Trung Quốc khi đó không đối mặt với nhiều thách thức về tăng trưởng hay suy giảm tổng cầu như bây giờ. Đâm ra, nếu có devaluation (giảm giá đồng tiền), cũng sẽ không mạnh như hiện tại. Đại khái, bây giờ khó nói hơn 2019 nhiều nếu đem so bối cảnh hạ lãi suất của Fed. Chỉ là tạm thời chưa thấy gì quá xấu để đưa ra kết luận mà thôi.
Các vấn đề bên ngoài đã trình bày tương đối, nhưng vấn đề bên trong Việt Nam mới là cái khó nói. Chắc Series (chuỗi bài) này sẽ kéo dài cho đến khi họ hạ lãi suất thật cũng nên.