Hôm qua tự nhiên có ông môi giới nào đó vẽ một quả chart (biểu đồ) về mua bán ngoại tệ với tỷ giá, trông đẹp như kiểu thợ vẽ chuyên nghiệp. Tất nhiên mình không hiểu cái này liên quan gì đến nhau, nhưng theo lý thuyết, nếu khối ngoại lớn thế mà bán ra, cash (chuyển thành tiền USD), thì tỷ giá mới tăng chứ. Mà giao dịch này ít nhất cũng T+1week (thanh toán sau 1 tuần), lấy đâu ra mà tương quan để vẽ vời thế?
Thế giới tài chính đúng là nơi đầy rẫy hiệu ứng cánh bướm. Một flow out (dòng tiền chảy ra) khỏi hệ thống thì phải có dòng tiền khác bù vào. Tỷ lệ này thiếu thì tỷ lệ kia phải bù, nếu không cân bằng nội ngoại về dòng tiền. Chẳng hạn, một dòng tiền thiếu hụt trong trade flow (lưu chuyển thương mại) – 800 triệu USD (kiểu như BSR đi mua oil), thì ngay lập tức thiếu đi khoản tiền gửi (deposit) 16 nghìn tỷ VND. Muốn giữ LDR (tỷ lệ cho vay trên tiền gửi), phải có tiền bù đắp. Ngắn hạn, mọi thứ phải cân bằng giữa nội và ngoại. Vậy nên vài trăm triệu USD từ ETF chỉ là một flow nhỏ, nhìn bức tranh toàn cảnh thì nó chỉ là nét chấm phẩy thôi.
Nói chung, trong intermarket có khái niệm General Liquidity (thanh khoản chung), chỉ thanh khoản tổng thể của một thị trường, bao gồm cổ phiếu, trái phiếu, tiền tệ… Một yếu tố từ một phía có thể vừa là nguyên nhân, vừa là hệ quả, tác động đa chiều lẫn nhau. Mô tả đơn giản, General Liquidity liên quan trực tiếp đến cung tiền. Ngoài chuyện Kho Bạc tác động được, thì dài hạn, cung tiền chỉ phụ thuộc hai yếu tố:

1. Nội suy: Tín dụng.
2. Ngoại suy: In/Outflow (dòng tiền đi ra và đi vào của thị trường chung).
   Trong hai yếu tố này, SBV chỉ tác động trực tiếp được room (hạn mức) tín dụng. Còn in/outflow thì phức tạp: có cái luôn dương (như kiều hối), có cái lúc dương lúc âm (như FDI), có cái là behavior (hành vi), và có cái liên quan đến tỷ giá, lãi suất. Nó loằng ngoằng lắm!
   Ngay cả trong nội suy, việc cấp room tín dụng cũng gây khó cho thanh khoản do hệ thống tỷ lệ (SFL, LDR), chứ không phải nới room là bơm tiền hay lãi suất giảm. Chẳng hạn, nếu tỷ giá tăng do outflow hoặc nội địa dư tiền, nó sẽ kéo theo outflow mạnh hơn, tác động ngược lên deposit của Bank. Từ đó, Bank buộc phải tăng lãi suất để bù, và việc tăng lãi suất lại ảnh hưởng đủ thứ trên thị trường chứng khoán: tâm lý, định giá, chi phí vốn thực tế. Đặc biệt, trong bối cảnh hiện tại, trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) bị hạn chế, lùm xùm, thâm dụng của các DN BĐS (doanh nghiệp bất động sản), cộng với thanh khoản thấp, thị trường thiếu tiền trầm trọng.