Lưu ý: Giải đề và phân tích mang đầy tính chất cá nhân của Admin
Như đã đề cập ở phần trước, giải đề SSI nhằm cung cấp cho mọi người cái nhìn toàn diện nhất trong phân tích. Mình chắc chắn không đi quá sâu vào chuyện định giá, vì cái đó là “phụ”, và sẽ phân tích bottom-up (từ dưới lên) của ngành này trước. Mình sẽ cố gắng giải thích và trình bày theo form (định dạng) CFA, nhưng cũng không giải quyết 100% những gì các bạn phải điền vào. Phân tích này chủ yếu tập trung vào hoạt động hơn là định giá. Nhắc lại, về top-down (từ trên xuống), mình không phủ nhận việc buy (mua) SSI là hợp lý khi có cái nhìn lạc quan về market (thị trường), nhưng bottom-up thì lại khác.

[Thesis 1: Core Value (Giá trị cốt lõi)]
Nhóm công ty chứng khoán nhìn chung có 4 core ops (hoạt động cốt lõi):

1. Môi giới.
2. Investment Bank (Ngân hàng đầu tư).
3. Tự doanh.
4. Cho vay Margin (vay ký quỹ).
   Các hoạt động rìa rìa như lưu ký, tư vấn, quản lý… đều nằm trong 1 trong 4 core trên. Dù có 4 core, nhưng chỉ có 2 key driver (động lực chính) cho lĩnh vực này để sau này tính CAGR (Tốc độ tăng trưởng hàng năm kép) nếu muốn “bốc phét” gì đó về định giá:

• Thị phần môi giới.
• Quy mô thị trường.
  Thị phần môi giới sẽ quyết định cả mảng môi giới, tự doanh, và cho vay margin. Riêng về core IB (Investment Bank), hiện tại thị trường khá phế dù là vốn nợ hay vốn chủ. Trong tương lai, nếu “bốc phét” về hồi phục của vốn nợ, thì mảng này có thể hơi tiềm năng, nhưng là tương lai xa – 10 năm nữa.
  Mặt khác, sự trở lại của IB cũng phụ thuộc vào việc thị trường phục hồi và SSI nắm giữ được bao nhiêu % thị phần môi giới. Ví dụ, nếu các bạn phân tích, có thể sẽ bám vào con game (chiến lược) nâng hạng thị trường, đi kèm với thị phần môi giới tổ chức nước ngoài của SSI, làm bệ đỡ cho miếng bánh này về sau. Còn miếng bánh môi giới cá nhân và tổ chức trong nước thì thôi, SSI chắc chắn không đi theo hướng này. Lý do sẽ ở dưới.

[Thesis 2: Chuỗi giá trị thiếu hụt]
Phải hiểu một điều: Công ty chứng khoán hoàn toàn chỉ là broker (môi giới), họ không có core giống core bank (ngân hàng cốt lõi). Phần mềm thì mua ngoài, nên bản thân việc phát triển sản phẩm hoàn thiện là rất khó. Đại khái, họ không phải là sàn – giao dịch của sàn nằm ở HSX (Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM) và HNX (Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội). Nên chắc chắn một điều các bạn nên nhớ: Họ chỉ là user-interface (giao diện người dùng). Đây chính là điểm cốt lõi về giá trị thiếu hụt.
Với trường hợp của SSI, dù được đánh giá là ổn và đã đầu tư rất nhiều, nhưng nhìn chung vẫn chỉ là user-interface mà thôi. Không phải thứ gì đó quá to tát hay có khả năng phát triển các core, sản phẩm, hay đa dạng hóa dịch vụ nhanh như TCBS (Công ty Chứng khoán Kỹ Thương) với đội tech (công nghệ) riêng và cổng kết nối với bank.

[Thesis 3: Ngành chứng khoán đầy những discontinuous ops]
Nhìn chung, trong các mảng của một công ty chứng khoán, tồn tại rất nhiều discontinuous operation (hoạt động không liên tục), tức là những hoạt động không ổn định về doanh thu và lợi nhuận do các vấn đề thay đổi liên tục về thị phần và thị trường. Gần như không có yếu tố cố định.
Nếu nói về yếu tố dài hạn để làm key competitive (lợi thế cạnh tranh chính) của ngành, thì yếu tố khó thay đổi và cạnh tranh nhất là công nghệ và chất lượng tư vấn. Nhưng cả hai đều không phải yếu tố dễ cải thiện và phụ thuộc vào nhiều yếu tố.
Với hoàn cảnh của SSI, họ toàn những disops (discontinuous operations). Có một yếu tố rất bền của họ, nhưng chắc không phân tích ở overview (tổng quan) mà nên để ở phần Competitive Positioning (Định vị cạnh tranh) thì đúng hơn.
Tiết lộ chút: Anh Hưng – chủ SSI – rất mong mỏi việc chứng khoán hóa, tokenize (mã hóa) lĩnh vực này lên blockchain, nhưng theo thông tin mình nhận được, đội của anh chưa có kết quả gì nhiều, và đội dev (phát triển) vẫn tư duy đó là một con game (chiến lược).
Chắc quả này phải tới 20 phần.
Đấy, nhìn chung thì từ từ, chứ 10 trang chém gió thì quá ít!