Minh oan cho giao dịch Carry Trade ?
Nghe chuyện giao dịch carry trade bị đổ lỗi cho một systemic risk (rủi ro hệ thống) khiến Nikkei 225 sụt 9% nghe nó rất lãng xẹt. Nên hôm nay rảnh, mình ngồi nói về giao dịch này một chút.
Nhìn chung, carry trade mang nghĩa là “vay lãi suất thấp để đầu tư vào thứ có lãi suất cao”. Ví dụ, bạn vay JPY (Yên Nhật) rồi mua TPCP (trái phiếu chính phủ) Mỹ chẳng hạn. Giao dịch này ăn 2 đầu khi: 1. Lãi suất USD (đô la Mỹ) > lãi suất JPY, và 2. Tỷ giá USDJPY tăng lên. Nhìn chung, bất kỳ giao dịch carry trade nào cũng hoạt động theo nguyên tắc này.
Giao dịch carry trade luôn đi kèm một sản phẩm là swap (hợp đồng hoán đổi). Tất cả các sản phẩm swap đều được thực hiện giống nhau, về bản chất là trao đổi phần COF (Cost of Funds - chi phí vốn) cho nhau. Ví dụ trong trường hợp trên, mình đổi lãi suất JPY lấy lãi suất USD (giao dịch này là CCS - Cross Currency Swap).
Vậy nếu đặt giả thiết rằng vay JPY để đầu tư vào Nikkei 225, sau đó Nikkei gain (tăng giá) rồi phải bán ra để unwind (thanh lý) toàn bộ vị thế, thì nghe nó rất lạ. Người ta có thể dùng tool (công cụ) khác để swap, chẳng hạn chuyển COF JPY sang một đồng tiền khác thay vì JPY, mà không cần unwind vị thế Nikkei. Hơn nữa, việc bán ra rồi mua vào lại không thể “nhanh” như vậy được, trừ khi bạn thực hiện qua một agency bank (ngân hàng đại lý). Đến đây, ta dần hiểu vì sao có vấn đề này.
Câu chuyện có lẽ nằm ở chỗ giao dịch phức tạp hơn, đó là TRS (Total Return Swap - hợp đồng hoán đổi lợi tức toàn phần). Nếu bạn muốn tìm hiểu rõ hơn, mình khuyên lật lại case (trường hợp) rủi ro nổi tiếng cách đây 3 năm: vụ sụp đổ của Archegos do Bill Hwang và Credit Suisse. Bài viết có 3 phần:
Đơn giản là những người muốn carry JPY-Nikkei, thay vì vay JPY rồi buy (mua) Nikkei trực tiếp, họ thực hiện qua giao dịch TRS. Ở đó, họ swap JPY-Nikkei với ngân hàng, còn ngân hàng sẽ lo phần buy Nikkei. Khi Nikkei giảm nhẹ, các cơ chế như margin call (yêu cầu bổ sung ký quỹ), long squeeze (ép bán khống), và đặc biệt là tâm lý thị trường sẽ kích hoạt đồng loạt, khiến thị trường lao dốc nhanh hơn.
Đại khái, việc sụt giảm nhanh không phải do giao dịch carry trade, vì nếu chỉ là carry đơn thuần, người ta đã unwind từ từ và từ lâu. Vị thế thực tế để tạo ra cú crash (sụp đổ) nhanh như vậy chỉ có thể đến từ TRS và cơ chế kích hoạt, như vụ Archegos. Vì thế, sau khi unwind, ngay ngày hôm sau đã tìm được đối tác mới để square (đóng) giao dịch TRS này, nên thị trường hồi lại, chứ mua bán quy mô lớn thế này mất thời gian lắm.
Bài viết khác
