RRR – Cái Van Cung Tiền Cổ Hủ, Giờ Chỉ Làm Trễ CSTT Đầu tiên chúng ta đều học trong sách giáo khoa tài chính về điều này. RRR (Reserve Requirement Ratio - Tỷ lệ dự trữ bắt buộc) là một cái van cho cung tiền. Money Supply = Money Base / RRR Chiếc van này đóng vai trò giảm lượng vốn khả dụng trong hệ thống ngân hàng thương mại do phải reserve (dự trữ) vào CB (Central Bank - Ngân hàng Trung ương), lượng tiền này cũng đảm bảo thanh khoản khi có khách rút tiền đột ngột. Nhưng đây thực tế là cách tư duy cũ, tư duy lý thuyết.

Nếu các bạn có ngồi tỷ mẩn xem cân đối thì LDR (Loan-to-Deposit Ratio - Tỷ lệ cho vay/huy động) tính riêng TT1 (Thị trường liên ngân hàng kỳ hạn 1) đã chắc chắn vượt 100%. Ví như VCB (Vietcombank) được coi là dư giả thanh khoản nhất hệ thống thì LDR TT1 chưa kể TPDN (Trái phiếu doanh nghiệp) là 1596/1611 = 99%. Các bank khác chắc chắn là con số này > 100%. Con số này thể hiện thanh khoản hệ thống vượt khỏi các khuôn khổ lý thuyết từ rất lâu rồi. Và Reserve Requirement chẳng còn 1 xíu nào trong cái tác dụng dự trữ nữa.

Hệ thống từ lâu đã qua các đoạn dùng RRR để Reserve. Thế nên chính RRR lại trở thành một cái làm trễ CSTT (Chính sách tiền tệ). Đơn cử đợt này. SBV (State Bank of Vietnam - Ngân hàng Nhà nước) cung OMO (Open Market Operations - Nghiệp vụ thị trường mở) gần 300k tỷ, thì gần 300k tỷ cũng là số tiền mà hệ thống phải đảm bảo trong Required Reserve (Dự trữ bắt buộc). Nó không khác gì bạn đưa tiền cho chính bank để gửi vào bạn =)) . Chả để làm gì, nó làm chậm chính sách tiền tệ.

Với cơ chế Reserve Requirement hiện tại bank phải để lượng dự trữ trung bình tính theo tháng tương ứng với lượng tiền gửi, do đó điều này còn dễ dẫn tới việc lãi suất biến động chu kỳ không cần thiết vào đầu tháng khi bank để reserve. Và phải trừ dư ra nên đâm ra tổng lượng tiền để reserve là cao hơn nhiều so với mức Requirement tối thiểu. Nên thường thì Reserve Min tầm gần 300k nhưng Citad (Tiền gửi Kho bạc tại ngân hàng thương mại) phải cao hơn tương đối so với con số này. Điều này chung quy lại là tăng chi phí hệ thống.

Để nói về cái chính sách Reserve ở VN thì đúng là "Râu PBOC cắm cằm FED". Đầu tiên phải nói vì sao PBOC (People's Bank of China - Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc) họ có RRR to vì đơn giản họ có một hành lang rất thẳng cánh và lắt léo với kênh dẫn từ TT2 (Thị trường liên ngân hàng kỳ hạn 2) xuống TT1 với mức độ lãi suất thấp và thanh khoản lớn thì tiền này có thể chạy khá thẳng xuống dưới. Nên đâm ra RRR mới đóng vai trò lớn trên phần gốc. Còn ông FED (Federal Reserve - Cục Dự trữ Liên bang Mỹ) thì với chính sách Base Rate (Lãi suất cơ bản) họ không cần thêm 1 level reserve nào khác để thay đổi cung tiền cả cứ thế là phang thẳng bằng lãi suất hết. Mà thực tế RRR của VN cũng không cao đâm ra là cũng không hiểu lý do vì sao mà tỷ lệ này vẫn tồn tại tới ngày hôm nay.