Vô tiền khoáng hậu, TGKB (Tiền gửi Kho bạc Nhà nước) hiện đã lên trên 700 nghìn tỷ đồng. Nói chung con số này cũng chưa phải là giới hạn vì quy mô có thể còn tiếp tục tăng.

Theo mình, cái sai cơ bản của SBV trong thời gian gần đây là chuyển gần như toàn bộ chức năng cung tiền và tài trợ thanh khoản của hệ thống sang phía KBNN (Kho bạc Nhà nước). Tức là KBNN tự gửi tiền, tự cung thanh khoản cho hệ thống. Thậm chí OMO (Open Market Operations – nghiệp vụ thị trường mở) còn giảm vai trò khi hệ thống được tài trợ bằng TGKB.

Đâm ra vai trò cân đối nguồn vốn cho hệ thống gần như do một mình KBNN đảm nhiệm, còn SBV thì đúng nghĩa là can thiệp rất ít.

Cách điều hành này vô tình khiến việc kiểm soát tiền tệ trở nên kém hiệu quả hơn. Nói thẳng ra thì nếu chỉ phát tín hiệu mà không có hành động đi kèm thì thị trường cũng khó phản ứng.

Có một thứ mà chính sách tiền tệ (CSTT) của Việt Nam còn thiếu trong nhiều năm nay, đó là Forward Guidance (định hướng chính sách trong tương lai).

Ví dụ, nếu SBV kêu gọi các ngân hàng hạ lãi suất thì điều đó nên đi kèm với việc chủ động cung thanh khoản cho hệ thống, chứ không phải chuyển phần thanh khoản đó sang KBNN.

Nếu đã xác định cuối cùng vẫn phải cung tiền thì đáng lẽ nên vừa phát tín hiệu, vừa thực hiện hành động.

Cũng khá khó hiểu là những năm trước không quá đặt nặng câu chuyện tỷ giá, nhưng năm nay lại dành rất nhiều sự quan tâm cho tỷ giá.

Nhìn chung việc điều hành còn thiếu tính đồng bộ, nên dù có kêu gọi các NHTM (Ngân hàng Thương mại) giảm lãi suất thì cũng còn khá lâu mới có thể thực sự giảm được.

Có một điểm trong cách điều hành của SBV mà mình không rõ đã được nghiên cứu đầy đủ hay chưa, đó là độ trễ của chính sách.

Ngay cả khi bơm tiền vào hệ thống hôm nay thì cũng phải mất khoảng 3–4 tháng lãi suất trên TT1 (thị trường tín dụng) mới thực sự giảm xuống.

Tiền luôn cần thời gian để quay vòng.

Tóm lại:

Sau khi nới lỏng khá nhiều tỷ lệ quản lý, cuối cùng hệ thống lại quay về bài toán thiếu nguồn vốn.

Đúng là khá nghịch lý.