Nói chuyện top-down (phân tích từ trên xuống) nghe vĩ mô đúng không, nhưng đau đầu thật.
Đấy, nói về top-down thì phải có công cụ để xử lý ba mớ này chứ, đúng không? Nếu có full (đầy đủ) phép trong tay, thì top-down đúng là cách tiếp cận như sách giáo khoa. Bạn có thể vừa đầu tư, vừa đầu cơ, vừa nhảy từ Fixed Income (thu nhập cố định) sang Equity (cổ phiếu), Derivative (phái sinh)... nói chung, lý thuyết là vậy. Nhưng với nhà đầu tư cá nhân, đương nhiên không thể làm top-down kiểu sách giáo khoa. Vậy hiện tại chúng ta có gì?

Ngoài cổ phiếu ra thì chỉ còn VN30F (hợp đồng tương lai chỉ số VN30) và Covered Warrant (chứng quyền có bảo đảm). Tới lúc này, để múa (giao dịch), chỉ có thể quay về định nghĩa Exposure (độ phơi nhiễm), Hedging (phòng ngừa rủi ro), và Basis Risk (rủi ro cơ sở). Phần cuối này mình xin nói về Basis Risk.

Basis Risk là gì?
Nôm na, nó là khi bạn dùng một công cụ để hedging cho một công cụ khác, nhưng hai công cụ này không parallel (song song) với nhau, chúng lệch nhau, khiến hiệu quả hedge của bạn sai. Có rất nhiều ví dụ về Basis Risk gây ra Financial Default (vỡ nợ tài chính) trong lịch sử, từ LTCM (Long-Term Capital Management) tới MGRM (Metallgesellschaft Refining and Marketing). Case MGRM thì có viết ở đây:
https://www.facebook.com/hedgeacademyvn/posts/pfbid02Hu6i82KeQMXDF1PEnWYBLWndQormiqEszHCDL9dNiK5GbpFwGWbghwsHUQ5U6xuHl

Đại khái, bạn long spot (mua giao ngay) + short FW (bán hợp đồng kỳ hạn), nhưng cái FW không đi giống cái spot bạn long. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến chuyện này: có thể do bản chất FW khác, như case long cơ sở + short PS (physical stock - hàng hóa vật lý), hoặc do thời gian deal FW quá dài. Nói chung, nếu muốn tiếp cận kiểu này, bạn phải mất time (thời gian) nghiên cứu thêm về Risk Factor (yếu tố rủi ro) và đủ thứ để adjust (điều chỉnh). Rất mất thời gian, nhưng hiểu được thì bạn sẽ thấy thế giới finance (tài chính) cũng thú vị.