Thứ nhất phải nói luôn Việt Nam không bơm tiền, ai bảo VN bơm tiền phi mã như tư bản là sai hoàn toàn. Ngân hàng nhà nước - đơn vị cung cấp thanh khoản cho thị trường không được phép mua trái phiếu chính phủ Việt Nam như cách Fed làm với US Bond. Nên hoàn toàn không có câu chuyện SBV tài trợ trực tiếp cho thâm hụt của chính phủ giống kiểu US làm.

Khái niệm bơm tiền là một khái niệm khiến nhiều người hiểu nhầm một cách sâu sắc về chính sách tiền tệ. Đầu tiên như một post cách đây vài ngày mình có giải thích việc duy trì một tỷ giá ổn định sẽ quyết định nhiều hơn với chúng ta. Để duy trì một tỷ giá ổn định đảm bảo SBV phải duy trì một range tỷ giá trần và sàn. Như vậy nếu thừa USD quá tỷ giá xuống thấp thì SBV mua vào còn nếu thiếu quá tỷ giá lên cao SBV sẽ bán ra. Khi mua USD vào thì một lượng tiền VND sẽ đi ra thị trường, như vậy là bơm tiền. Như vậy tiền sẽ chỉ được bơm đúng nghĩa khi và chỉ khi USD về. Đây là điều kiện cần và cũng là điều kiện đủ để bơm tiền.

Cái này lại là một cái khó giải thích nữa. Không phải bơm tiền thì giá tài sản tài chính sẽ tăng. Nếu vậy thì thực ra VNI đã lên 2000 chứ không phải 1k vì 3Y rồi SBV vẫn đang buy USD. Nhưng mình cũng không phủ nhận việc mua USD này có tác động một cách tích cực tới chỉ số nói chung.

Tất nhiên tiền sẽ ở chỗ tiền cần ở rồi. Hầu hết tiền USD chảy về VN là của FDI và dòng FDI luôn là dòng tiền quan trọng nhất. Nếu bạn bán USD cho bank, bank bán lại cho SBV thì bạn cầm tiền VND ở VN làm gì ngoài việc đầu tư. Nếu dòng tiền của bạn là FII thì câu chuyện còn trực tiếp hơn. Theo dạng nào thì cứ đem tiền vào Vietnam rồi tiêu thì ít nhiều sẽ có lợi.

Cần phải hiểu là bơm tiền để gọi là thực sự bơm tiền thì phải đi kèm với "nới room" nếu không tiền sẽ kẹt ở TT2 nói chung và nhìn chung thì là tình cảnh hiện tại, dù dòng tiền vào những "room" đi kèm không đủ thì lãi suất thấp.

Nhìn chung thì lãi suất thấp và cách điều hành còn dựa trên nhiều yếu tố nữa, quan trọng nhất trong đó là lạm phát. Nói chung cũng hơi dài nhưng nên hiểu là bơm tiền kiểu VN cũng sẽ tốt cho thị trường nói chung, không phải trực tiếp (FII) thì sẽ là gián tiếp (FDI).

Như hình dưới vậy chính sách tiền tệ nới lỏng thụ động thì thắt chặt có chủ động. Ngược lại việc thắt chặt lại dễ hơn nới lỏng rất nhiều. Tăng lãi suất là thắt chặt rồi. Việc thắt chặt tác động lớn hơn. Trên The Economist có 1 bài nói về thời kỳ tiền rẻ kết thúc. Mình nghĩ ở đâu kết chứ ở VN chưa kết được, ít nhất so về lãi suất Việt Nam đúng là còn cao.