Mỗi dịp đại hội cổ đông hàng năm, lại nổi lên vấn đề đơn giản: chia cổ tức bằng giấy (Stock Dividend) hay tiền (Cash Dividend).
Chia cổ tức bằng cổ phiếu thì điều chính là giảm Retained Earning (lợi nhuận giữ lại) và chuyển nó vào Common Stock (vốn cổ phần phổ thông) trên bảng cân đối, cả hai đều nằm trong Equity (vốn chủ sở hữu). Điều này không làm thay đổi quy mô Total Equity (tổng vốn chủ sở hữu). Book Value (giá trị sổ sách) không đổi. Nên nhìn chung, Equity không đổi, nhưng số lượng Stock (cổ phiếu) tăng lên. Stock Dividend về bản chất là một giao dịch Stock Split (tách cổ phiếu).
Về điểm khác nhau giữa Stock Split và Stock Dividend, mình chắc chắn chỉ khác về mặt tâm lý, không thay đổi gì về con số kỹ thuật của Book Value. Stock Split đơn thuần tăng số lượng cổ phiếu, không kèm thủ thuật kế toán.
Chia cổ tức bằng cổ phiếu, hay “chia giấy,” tạo hiệu ứng tâm lý làm giá mỗi cổ giảm, tạo cảm giác cổ rẻ hơn, dễ tiếp cận cho mấy “con gà,” và dễ tăng giá hơn. Theo nghiên cứu, có một nghiên cứu nổi tiếng từ lâu:

• Ikenberry, Rankine, and Stice (1996) – Phân tích 1,275 trường hợp tách cổ phiếu từ 1975-1990. Kết quả:
  1. Trung bình +7.9% abnormal return (lợi suất bất thường) trong 1 năm sau tách cổ phiếu.
  2. Doanh nghiệp nhỏ thường có hiệu suất tốt hơn sau tách.
     Đơn giản là chia cổ phiếu tạo tâm lý cổ tăng giá, nên doanh nghiệp ưu tiên “chia giấy” để cổ dễ tiếp cận hơn. Điều này không liên quan gì đến tái đầu tư. Tái đầu tư không cần chia cổ tức. Bank (ngân hàng) hay chia giấy, và mỗi lần Bank chia, media thường giật tít: “Bank tăng vốn từ nguồn lợi nhuận giữ lại.” Nhưng trên góc độ phân tích, hành động này hoàn toàn không có ý nghĩa với nguồn vốn của Bank.
     Nói đến đây, mình thấy cụ Buffett hơi bị phẳng, không bao giờ chơi trò tâm lý với cổ đông. Berkshire Hathaway không trả cổ tức, thế cho nhanh, không chia giấy.
     P/S: Nếu mình là IR (quan hệ nhà đầu tư), chắc chắn recommend (khuyến nghị) chủ tịch nói rõ với cổ đông là giữ lại tái đầu tư, thay vì “chia cổ tức bằng cổ phiếu.”