Sau vụ Archegos mình sẽ tiếp tục Series về thế nào là quản trị rủi ro và tại sao phải quản trị rủi ro. Hôm nay chúng ta tới với một khái niệm khá lú.

Nghe rất buồn cười phải không một cái là RỦI RO LÃI SUẤT (IRR) và RỦI RO LÃI SUẤT TRÊN SỔ NGÂN HÀNG (IRRBB) là hoàn toàn khác biệt nhau và hoàn toàn không liên quan gì tới nhau.

Đầu tiên cần hiểu rủi ro lãi suất (IRR) là rủi ro gặp phải thay đổi trong lãi suất ảnh hưởng tới giá trị tài sản. Rủi ro lãi suất sẽ gặp phải khi bạn thực sự nghĩ tới chuyện sẽ bán tài sản đó. Ví dụ lãi suất tăng làm tăng tài sản. Do đó rủi ro này chỉ gặp trên TRADING BOOK, tức là bạn phải nghĩ rằng tăng giảm trong lãi suất thực sự làm bạn chịu rủi ro. Điều này nhắc lại ảnh hưởng cực kỳ lớn tới quyết định của bạn. Ví dụ bạn lỗ và bạn phải bán nó vì "GIÁ THỊ TRƯỜNG" của công cụ đó.

Còn IRRBB là một khái niệm hoàn toàn khác. Bạn gặp rủi ro đúng là khi bạn bị biến động trong lãi suất nhưng không phải lãi suất của chiều tài sản mà là chiều nguồn để mua tài sản này, và quan trọng bạn không nghĩ tới chuyện bán nó, nó sẽ trở thành tài sản HOLD-TO-MATURITY. Đây là điểm mấu chốt. Ví dụ mình sử dụng nguồn 3 tháng để đầu tư công cụ 1Y đổi lãi một lần thì mình chịu rủi ro do lãi bên phía vốn của mình chịu rủi ro. Điều này tạo ra Gap giữa Asset - Liability. IRRBB chỉ gặp trên Banking Book và buộc phải nhìn nhận theo kiểu portfolio chứ không phải Deal-by-deal.

Gần đây mình có nghe một phát biểu về IRRBB như sau: Rủi ro trong đầu tư trái phiếu doanh nghiệp thì cao hơn khi đầu tư vào trái phiếu chính phủ. Điều này hoàn toàn sai và ngược lại cũng sai. Phải nhìn về cái gap tái định giá. Để nhìn nhận khả năng rủi ro trong IRRBB tức là phải xem nguồn tiền chứ người ta không chỉ nhìn vào kỳ hạn. Nhìn vào kỳ hạn hay nhìn vào Duration nó chỉ là 1 phần trong câu chuyện này và một nửa câu chuyện thì không phải câu chuyện.

Đó nói chung là nó phức tạp vậy đó. Kỳ sau chúng ta sẽ đi vào Rủi ro đối tác trong case của Archegos.