Kéo đi theo trước những cuộc khủng hoảng về thanh khoản, bao giờ thanh khoản cũng là yếu tố đầu tiên được đem ra cứu.

Giống như bác sĩ thường cứu chữa triệu chứng trước để thị trường bớt shock trước khi có thêm một liều thuốc thứ 2. Nhưng có vẻ ở Việt Nam chúng ta đã cứu chữa triệu chứng mà quên hoàn toàn nguyên nhân.

Trở về thời điểm thị trường chứng khoán bùng nổ hơn 1 thập kỷ trước lúc đó vào 2006-2007. Những quả đấm thép như Vinashin Vinaline được cất cánh. Mà không chỉ có những quả này. Chỗ nào cũng vay nợ chỗ nào cũng vay. Tới khi khủng hoảng xảy ra, Việc đầu tiên SBV làm là tài trợ thanh khoản. Điều này chuẩn quá rồi nhưng khổ quá VN không phải Fed. Chúng ta cùng lắm là cho vay OMO, tái cấp vốn lại mà thôi và đúng là chúng ta làm y vậy luôn. Lúc đó lãi suất SBV cho vay rơi vào tầm hơn 10%.

Bằng nấy tiền lại tiếp tục đi vào market theo dạng BĐS, thật sự vào thời điểm này nó ít dữ liệu thật, nếu truy vết được mình không nghĩ nó chỉ di vào tài sản tài chính nhưng chính tại lúc này VN lại lòi ra rất lắm nợ xấu sau giai đoạn bơm khủng để tài trợ cho thanh khoản. Và thế là có một khái niệm "thắt chặt tín dụng" được đưa ra với nghĩa cực kỳ negative.

Tới đây tình trạng tiếp tục bế tắc một cách không khó hiểu cho tới khi tình trạng nó dần qua đi. Nói thời gian chữa lành tất cả cũng không sai. Đi kèm với QE của US khiến lãi suất nó rơi tọt về 0 và cũng đồng nghĩa là dòng tiền nó được phân phát. Áp lực lên tỷ giá cũng đỡ ngột ngạt. Và chúng ta lại có inflow vào. Đồng thời lúc đó VAMC ra đời.

VAMC ra đời như một lẽ tất nhiên. Tất cả các central bank trên cái thế giới này đều làm vậy. Xử lý nợ xấu bằng cách đưa một cục lên cân đối của ngân hàng TW và nó tự tiên dần khi thời kỳ trôi đi. Tới giờ Trung Quốc vẫn làm theo cách này. US cũng làm theo cách này. Hình thức thì khác nhau nhưng không còn cách nào khác để xử lý. Cái này chắc luôn.

Và từ đó VAMC là nợ cất cái cục nợ xấu. Trái phiếu đặc biệt VAMC chỉ được phép Amortise hoặc vay tái cấp vốn tại SBV. Và bank nhìn chung tự lo xử lý nợ. Bán cho VAMC thì rồi cũng phải tự lấy lợi nhuận ra trích lập. Chính sách này phải gọi là Democracy gấp n lần Mẽo. Mẽo mua lại mất khoản MBS hạng B C vỡ nợ rồi make up thành hạng A. Rồi cũng amortise luôn hộ bank.

Nói lan man một chút. Năm 2016 lúc mình đang còn chập chững ngu ngơ, bác Soros có đặt cược China hạ cánh cứng và đặt cược vào một khủng hoảng nợ xấu ở đây. Nhưng bác hơi bị nhầm China nó cũng có Huarong Bond nó cũng đem lên cân đối và vẫn sống tới giờ luôn. Và mình tin rằng sẽ sống tới khi nào bác Soros nghẻo.

Vậy cứ thế chúng ta qua cơn bĩ cực. Thực sự thì nhìn lại mình thấy thời kỳ từ 2011 tới bây giờ SBV vẫn rất may. Tất nhiên mình không phủ nhận SBV làm quá chuẩn trong điều hành. Nhưng thực sự từ 2011 tới nay có cái theme phải gọi là đẹp mê ly.

Cái chính là cái theme giờ nó khác rồi. Giờ cái theme này không biết sắp tới sẽ khó khăn hay sẽ như thế nào.